Tin tức sự kiện

ViÖc ch¹y ch÷a bÖnh phong trong qu¸ khø   I. Kû nguyªn tr­íc Hydnocarpus - Chaulmoogra:   Mycobacterium.leprae ®· g©y bÖnh cho con ng­êi nhiÒu ngµn n¨m nay, nh­ng viÖc ch¹y ch÷a cho ng­êi bÖnh cßn bÕ t¾c l©u dµi. Tr­íc khi cã Hydnocarpus lµ thêi kú ®en tèi víi ng­êi m¾c bªnh phong, nh÷ng ng­êi bÞ x· héi ruång bá vµ hÇu nh­ v« hy väng. Ng­êi bÖnh chØ cßn biÕt cÇu nguyÖn trong c¸c c¬ së giam gi÷ hä vµ ®Ó mÆc cho sè phËn. II. Kû nguyªn Hydnocarpus:    Coi nh­ b­íc ®Çu tiªn ®­a ho¸ trÞ liÖu ®Ó ch¹y ch÷a cho ng­êi phong. Shusrusha ®­a Hydnocarpus vµo ch÷a bÖnh phong tõ 600 n¨m tr­íc kû nguyªn d­¬ng lÞch. Thêi kú mµ ng­êi ta coi bÖnh phong lµ mét bÖnh bÊt trÞ. NhiÒu ng­êi khi gÆp ng­êi m¾c bÖnh phong ph¶i thèt lªn r»ng "mét chøng bÖnh mang h×nh ng­êi chø kh«ng ph¶i mét ng­êi mang bÖnh". Tuy vËy,ng­êi ta vÉn nghÜ dÇu Chaulmoogra (dÇu ®¹i phong tö) ®em l¹i hy väng cho ng­êi m¾c bÖnh. ViÖc dïng Chaulmoogra b¾t nguån tõ ph­¬ng ®«ng nhÊt lµ ë Ên §é vµ Trung Quèc. Cuèi thÕ kû 19 vµ 30 n¨m ®Çu cña thÕ kû 20 c¸c tµi liÖu b¸o c¸o rÊt nhiÒu vÒ kÕt qu¶ cña dÇu Chaulmoogra vµ dÉn xuÊt cña nã. Nh­ng ng­êi ta chØ thÊy mét tû lÖ thÊp gi¶m bÖnh nh­ng sau ®ã l¹i t¸i ph¸t. Cã nh÷ng b¸o c¸o cho kÕt qu¶ ng­îc nhau. DÇu Chaulmoogra ph¶i tiªm vµ tiªm rÊt ®au. Thêi kú nµy ng­êi ta cßn nªu lªn c¸c phÈm nhuén nh­ xanh methylen, mercurochrom, tÝm Gential, vµng, b¹c, thuû ng©n, Arsenic, Antimoin vµ c¸c lo¹i lo¹i näc r¾n…vµ Protein ngo¹i lai. TÊt c¶ hÇu nh­ kh«ng cã t¸c dông. C¸c thuèc ë thêi kú nµy v× Ýt t¸c dông, ph¸t bÖnh l¹i ®¸ng kÓ, nªn dÇn dÇn ngõng l¹i cho ®Õn n¨m 1941 ®Ó nh­êng chç cho Sulphon. A. C¸c thuèc hiÖn nay ®ang dïng: 1- Sulphon vµ c¸c dÉn xuÊt: GÇn 60 n¨m tr­íc ®©y khi Sulphon ra ®êi, c¸c nhµ ®iÒu trÞ häc coi nh­ mét tiÕng næ kinh hoµng ®èi víi ng­êi m¾c bÖnh phong. Dapson ®­îc tæng hîp tr­íc tiªn ë §øc n¨m 1908 v× thÊy thµnh c«ng trong viÖc ch«ng nhiÔm khuÈn trªn ®éng vËt thùc nghiÖm (thêi kú nµy ch­a cã kh¸ng sinh). Nh­ng hä thÊy qu¸ ®éc ®èi víi c¸c liÒu t­¬ng ®­¬ng ë ng­êi. Vµo cuèi nh÷ng n¨m 1930, mét dÉn xuÊt thay thÕ cña Dapson lµ Promin ®­îc thÊy cã t¸c dông chèng chuét lao trªn chuét lang. TiÕc r»ng chóng ta ®· ®Ó chËm mÊt h¬n 30 n¨m quý gi¸. M·i ®Õn n¨m 1941 Guy - Faget (Hoa Kú) míi thö dïng thuèc nµy cho c¸c bÖnh nh©n phong ë Carville Louisiana . N¨m 1942 thÊy cã kÕt qu¶, 1943 Faget viÕt b¸o c¸o ®Çu tiªn vµo n¨m 1948 ®­îc chÊp nhËn réng r·i t¹i §¹i héi phong quèc tÕ lÇn thø 5 t¹i Habana. N¨m 1949 Cochrane dïng Dapson vµ thÊy cã hiÖu qu¶, an toµn b»ng ®­êng uèng vµ rÎ tiÒn. Dapson ®· ®­îc sö dông hµng lo¹t lÇn ®Çu tiªn ë Ên §é  vµ ngay sau ®ã trªn toµn thÕ giíi vµ thu ®­îc kÕt qu¶ ®¸ng ®éng viªn. Sulphon ®· më ra 2 con ®­êng cho tÊt c¶ bÖnh nh©n phong t¹i nhµ vµ ë c¸c tr¹i tÕ bÇn. Nh÷ng ca nhiÔm khuÈn cao thÊy chØ sè vi khuÈn gi¶m dÇn vµ g¸nh nÆng nhiÔm khuÈn trong céng ®ång còng cã nhiÒu hy väng. C¸c nhµ phong häc còng nh­ c¸c nhµ l·nh ®¹o y tÕ tin t­ëng bÖnh phong sÏ lo¹i trõ sau 1 hay 2 thËp kû tíi. Sau mét sè n¨m ®­a Sulphon vµo sö dông, Rolla Wlcott vµ n÷ tu Hilary Ross tæ chøc mét cuéc thö nghiÖm cã kiÓm tra lÇn ®Çu tiªn ë Carville vµo ngµy 10/3/1951 . KÕt qu¶ ®­îc b¸o c¸o t¹i héi nghÞ phong quèc tÕ lÇ thø 6 ë Madrid 1953 r»ng c¸c nhãm thÝ ®iÓm Carville bÞ t¸i ph¸t sau khi lóc ®Çu ®iÒu trÞ cã kÕt qu¶ tèt vµ vi khuÈn ©m tÝnh. Khi bÖnh ph¸t l¹i th× sè l­îng vi khuÈn ë th­¬ng tæn kh«ng thÓ ®Õm ®­îc. Ng­êi ta kh¼ng ®Þnh nhiÒu lÇn nguyªn nh©n kh¸ng Sulphon ®Ó bÖnh ph¸t l¹i lµ do uèng kh«ng ®ñ liÒu vµ thÊt th­êng. Dapson lµ thuèc k×m vi khuÈn nh­ng c¸ch t¸c dông ®óng cña nã cßn ch­a biÕt. Nã lµ chÊt øc chÕ c¹nh tranh cña Acid - para - amino - benzoic vµ can thiÖp vµo sù chuyÓn ho¸ folat, nh­ng sù c¶m øng ®éc nhÊt cña M.leprae víi Dapson cã thÓ còng liªn quan ®Õn c¬ chÕ kh¸c nµo ®ã. Nång ®é øc chÕ tèi thiÓu cña Dapson trªn chuét bÞ nhiÔm M.leprae lµ 0,003mg/ml. Dapson ®­îc bµi tiÕt theo luËt sè mò vµ Thêi gian b¸n ph©n huû ë ng­êi lµ kho¶ng 24 giê víi mét sè ph¹m vi lµ 13 - 40 giê trªn c¸c c¸ thÓ kh¸c nhau. LiÒu ®¬n ®éc 100mg ë ng­êi cho nång ®é thuèc trong m¸u kho¶ng 1,5mg mçi ml, tôt xuèng nång ®é øc chÕ tèi thiÓu lµ 4 - 12 ngµy. Víi liÒu qu¸ thÊp cña Dapson (1-10mg/ngµy) còng cho møc ®é trong m¸u ®Ó k×m klhuÈn trªn nång ®é øc chÕ tèi thiÓu nh­ng cã nguy c¬ kÝch thÝch c¸c chñng kh¸ng thuèc vµ kh«ng ®­îc dïng liÒu thÊp nµy. Dapson th«ng th­êng ®­îc chÕ thµnh viªn 50mg vµ 100mg. LiÒu uèng duy nhÊt trong ngµy lµ 50mg hoÆc 100mg cho ng­êi lín vµ trÎ em lµ 2mg/kg. Dïng liÒu nµy ngay tõ ®Çu cho mäi thÓ phong. Ngµy nay cã nhiÒu biÓu hiÖn kh¸ng Dapson nªn ng­êi ta dïng kÕt hîp víi 1 hay 2 lo¹i thuèc chèng phong kh¸c. T¸c dông phô cña Dapson * DÞ øng thuèc: cã thÓ ph¸t ra ngay sau khi dïng hay vµi tuÇn sau. * Hång ban cè ®Þnh nhiÔm s¾c. * ThiÕu m¸u nhÑ. * Thêi gian ®Çu khã ngñ. 2- Clofazimin (Lampren, B663)  B­íc tiÕn lín tiÕp theo trong ®iÒu trÞ bÖnh phong sau khi xuÊt hiÖn Sulphon trong nh÷ng n¨m 40 lµ Clofazimin ,mét dÉn xuÊt cña Rimino - phenazine. Clofazimin cã t¸c dông trªn bÖnh phong. Nã cã t¸c dông k×m trùc khuÈn phong nh­ Dapson vµ t¸c dông kh¸ng viªm nh­ Steroid, dïng tèt nhÊt cho ph¶n øng lo¹i 2. §ã lµ mét chÊt Crystallin mµu ®á, tan trong dÇu, d­íi d¹ng viªm nang Gelatin 50mg vµ 100mg. Thuèc nµy hÊp thu tèt nhÊt sau b÷a ¨n vµ ®­îc ph©n t¸n kh«ng ®ång nhÊt ë c¸c m«. Nång ®é cao ë niªm m¹c ruét, h¹ch Limpho vµ m« mì. Thêi gian b¸n ph©n huû ë huyÕt thanh kho¶ng 10 ngµy nh­ng ë c¸c m« cã thÓ kÐo dµi tíi 70 ngµy. Kh¸ng Clofazimin th× rÊt hiÕm nªn thuèc nµy trong nhiÒu n¨m qua ®­îc sö dông cho c¸c bÖnh nh©n bÞ kh¸ng Dapson. V× sù xuÊt hiÖn cña c¸c chñng M.leprae kh¸ng Dapson bÖnh phong mét lÇn n÷a bÞ coi lµ mét chøng bÖnh bÊt trÞ, Clofazimin ®· ®i vµo chç chèng cña ®iÒu trÞ häc ®e do¹ dã. C¸c nghiªn cøu l©m sµng vµ thùc nhgiÖm më réng cña Pettil vµ Rees ®¸nh gi¸ v÷ng vµng c«ng hiÖu cña Clofazimin trong t×nh huèng ®ã.Vai trß cña Clofazimin trong viÖc xö lý ph¶n øng cña bÖnh phong ®­îc bµn ®Õn trong phÇn ph¶n øng. Nh­îc ®iÓm cña Clofazimin lµ gi¸ cao vµ t¸c dông phô g©y nhiÔm s¾c ®á nau th©m ë da vµ kÕt m¹c. Tr­íc tiªn da thµnh mµu ®á, sau n©u vµ cuèi cïng lµ xanh ®en. N­íc tiÓu, ®êm vµ må h«i th× hång. Mì nhuém mµu da cam vµ phñ t¹ng mµu g¹ch ®á. Mµu da gèc cµng nh¹t th× nhiÔm s¾c cµng ch­íng m¾t. §èi víi ng­êi cã mµu da thÉm th× kh«ng thµnh vÊn ®Ò. Nh­ng nh÷ng tr­êng hîp ph¶n øng kÐo dµi th× thay ®æi mµu da trong mét thêi gian cßn h¬n lµ khæ cùc. Mµu da ®á n©u nµy cã thÓ nh¹t dÇn sau 2 - 3 th¸ng ngõng thuèc. Da kh« thµnh vÈy, nøt nÎ, ngøa, buån n«n, Øa ch¶y, ®au bông nÕu dïng liÒu cao trªn 300mg/ngµy. 3- Rifampicin Rifampicin lµ mét kh¸ng sinh rÊt m¹nh, cã c«ng hiÖu nhÊt ®èi víi trùc khuÈn lao. Nã còng lµ thuèc cã c«ng hiÖu nhÊt ®èi víi bÖnh phong, lµm sôt gi¶m nhanh chãng chØ sè h×nh th¸i häc trong phong u xuèng sè 0 sau 5 tuÇn. MÆc dï vi khuÈn bÞ giÕt nhanh, tèc ®é sôt gi¶m chØ sè h×nh th¸i häc, tèc ®é ®ì bÖnh vÒ l©m sµng nhanh nh­ng sù ph¸t sinh ph¶n øng lo¹i 2 ë bÖnh nh©n phong u th× còng nh­ Dapson. Rifampicin cã 2 trë ng¹i: * Nã rÊt ®¾t vµ cã thÓ g©y ®éc cho gan vµ thËn nÕu dïng th­êng xuyªn liÒu cao. NÕu dïng liÒu 1 th¸ng mét lÇn nh­ trong ®a ho¸ trÞ liÖu trong bÖnh phong th× ch­a thÊy hiÖu qu¶ ®éc. V× thuèc rÊt ®¾t (cã thÓ dïng cho c¸c bÖnh kh¸c) vµ cã ®éc tÝnh cao nªn dïng Rifampicin ph¶i cã gi¸m s¸t. * Rifampicin kh«ng ph¶i lµ thuèc ch÷a nhanh khái bÖnh phong. Trùc khuÈn cã kh¶ n¨ng sèng cã thÓ t×m thÊy trong c¸c ®Þa ®iÓm ­a thÝch ë bÖnh nh©n phong u ®­îc ch÷a b»ng Rifampicin hµng ngµy trong 5 n¨m. Nã chØ cã gi¸ trÞ trong viÖc gi¶m nhanh tÝnh nhiÔm khuÈn cña bÖnh nh©n phong u vµ cã Ých lîi khi kÕt hîp víi Dapson trong viÖc ng¨n chÆn xuÊt hiÖn c¸c chñng ®ét biÕn kh¸ng Dapson. Tíi nay ng­êi ta ®· cã mét sè b¸o c¸o M.leprae kh¸ng Rifampicin. 4- C¸c hîp chÊt Thiourea: Thiacetazone, Thiambutosine ®­îc dïng tõ nh÷ng n¨m 50, nã cã c«ng hiÖu t­¬ng tù nh­ Dapson. Tû lÖ g©y hång ban nót phong thÊp h¬n. C¸c biÕn chøng viªm m¾t, viªm tinh hoµn, viªm thÇn kinh thÊp h¬n. Ng­êi ta hay dïng nã khi kh«ng cã Clofazimin. Ngµy nay Ýt dïng thuèc nµy v× cã nhiÒu thuèc c«ng hiÖu h¬n. 5- Ethionamide vµ Prothipnamide: C¸c thuèc nµy ®éc h¬n vµ ®¾t h¬n Dapson. hiÖn nay còng Ýt dïng. HiÖn t¹i, nhiÒu phßng thÝ nghiÖm ®ang gÊp rót nghiªn cøu nhiÒu lo¹i thuèc míi, hoÆc ®¬n ®éc hoÆc kÕt hîp ®Ó rót ng¾n thêi gian ®iÒu trÞ nh­ Clarithromycin,Moxifloxacin,Ofloxacin, Minocyclin, Rifapentin. B- C¸c chÕ ®é ®iÒu trÞ - §a ho¸ trÞ liÖu: N¨m 1982 tæ chøc y tÕ thÕ giíi cã khuyÕn c¸o ®Æc biÖt vÒ ®iÒu trÞ nhiÒu lo¹i thuèc vµ kh«ng dïng 1 lo¹i thuèc ®Ó ®iÒu trÞ cho bÖnh nh©n phong. 1- Lý lÏ vµ nguyªn t¾c cña ®a ho¸ trÞ liÖu nh­ sau: Kinh nghiÖm trong ®iÒu trÞ bÖnh lao cho thÊy vÊn ®Ò kh¸ng thuèc cã thÓ kh¾c phôc b»ng c¸ch phèi hîp thuèc, Ýt nhÊt lµ 2 thø thuèc. C¶ 2 lo¹i thuèc diÖt hay phßng sù nh©n lªn cña vi khuÈn mµ chóng kh¸ng l¹i lo¹i thuèc kh¸c. Trong quÇn thÓ trùc khuÈn M.leprae, cø mçi con trong sè 106 vi khuÈn th× cã 1 con sÏ kh¸ng Dapson ë møc thÊp vµ cø 1010 con th× cã 1 con kh¸ng Dapson ë møc cao vµ cø 107 th× cã 1 con kh¸ng víi Rifampicin. §iÒu trÞ liÒu thÊp hay ®iÒu trÞ thÊt th­êng vµ trÞ liÖu ®¬n ®éc mét lo¹i thuèc, kh«ng phèi hîp thuèc sÏ kÝch thÝch sù gia t¨ng cña c¸c chñng ®ét biÕn nµy. C¸c bÖnh nh©n Ýt vi khuÈn, cã sè l­îng thÊp h¬n 106 M.leprae sèng vµ cã ph¶n øng miÔn dÞch qua trung gian tÕ bµo tèt th× viÖc sö dông hai lo¹i thuèc lµ ®ñ ®Ó ng¨n c¶n sù gia t¨ng cña hiÖn t­îng kh¸ng thuèc. BÖnh nh©n lo¹i nhiÒu vi khuÈn cã tõ 109. 10 hay lín h¬n 1011 vµ kh«ng cã ph¶n øng miÔn dÞch qua trung gian tÕ bµo th× sÏ xuÊt hiÖn nh÷ng ®ét biÕn víi c¶ 2 lo¹i thuèc vµ v× vËy cã thÓ cÇn phèi hîp 3 lo¹i thuèc ®Ó ng¨n c¶n sù gia t¨ng kh¸ng thuèc. Mét hay hai liÒu Rifampicine giÕt 5 log vi khuÈn, gi¶m sè l­îng M.leprae sèng ®Õn 104 trong bÖnh lo¹i nhiÒu vi khuÈn vµ lo¹i bá phÇn lín hay tÊt c¶ c¸c ®ét biÕn kh¸ng Dapson vµ Clofazimin. ChÝnh ®iÒu nµy ®· lµm cho 104 trùc khuÈn nh¹y c¶m víi Rifampicine trë thµnh qu¸ nhá bÐ kh«ng ®ñ t¹o thªm c¸c ®ét biÕn kh¸ng thuèc vµ 102 trùc khuÈn kh¸ng Rifampicine sÏ bÞ giÕt do c¸c thuèc Dapson vµ Clofazimin trong vßng 6 th¸ng ®iÒu trÞ. Theo lý thuyÕt th× cã mét sè vi khuÈn sÏ tån t¹i bÒn v÷ng cho tíi 7 n¨m. C«ng thøc ®iÒu trÞ 2 n¨m sÏ cho tû lÖ t¸i ph¸t d­íi 1% ®èi víi c¸c vi khuÈn nh¹y c¶m thuèc. Rifampicine lµ mét lo¹i thuèc giÕt vi khuÈn, cã thÓ dïng ®iÒu trÞ hµng th¸ng tøc lµ mçi lÇn dïng thuèc cho 2 lÇn ph©n chia cña M.leprae. Dapson lµ thuèc k×m h·m vi khuÈn vµ cã thêi gian b¸n ph©n huû ng¾n cho nªn ph¶i chØ ®Þnh ®iÒu trÞ hµng ngµy. Clofazimin lµ thuèc cã t¸c dông kÐo dµi nh­ng liÒu cho hµng th¸ng kh«ng ®ñ; tuy nhiªn dïng liÒu bæ xung hµng th¸ng cho liÒu dïng hµng ngµy hoÆc xen kÏ (c¸ch ngµy) sÏ b¶o ®¶m ®ñ møc ®é t¸c ®éng nÕu nh­ sù tu©n thñ cña ng­êi bÖnh kÐm. C«ng thøc ®iÒu trÞ thÝch hîp ®èi víi ®a ho¸ trÞ liÖu lµ sù kÕt hîp nhuÇn nhuyÔn gi÷a ý t­ëng lý thuyÕt vµ môc ®Ých mong muèn ®¹t ®­îc  trong ®iÒu kiÖn thùc tÕ cña c¸c n­íc nghÌo. 2- Lîi Ých cña ®a hoÊ trÞ liÖu: NÕu thùc hiÖn ®óng, ®a ho¸ trÞ liÖu cã c¸c lîi Ých sau ®©y: 1- phßng kh¸ng thuèc. 2- §iÒu trÞ nhiÔm khuÈn kh¸ng Dapson ®· cã tõ tr­íc. 3- Lo¹i trõ ®­îc viÖc cÇn ph¶i x¸c ®Þnh tÝnh nh¹y c¶m cña M.leprae tr­íc khi ®iÒu trÞ. 4- Thay ®æi ®­îc nÕp nghÜ lµ ®iÒu trÞ bÖnh phong ph¶i rÊt l©u dµi. 5- T¨ng sù chÊp nhËn thuèc. 6- Phßng dÞ h×nh cã hiÖu qu¶ h¬n. 7- Gi¶m ®i cßn mét nöa sè ca hµng n¨m v× ®iÒu trÞ ng¾n. 8- Lµm cho c¸c bÖnh nh©n tho¸t khái nhiÔm khuÈn nhanh h¬n. 9- Gi¶m tèn kÐm vÒ thêi gian cho ch­¬ng tr×nh chèng phong. 3- Theo tæ chøc y tÕ thÕ giíi khuyÕn c¸o: * §èi víi bÖnh nh©n nhiÒu vi khuÈn, cã ë møc ®é 1012 vi khuÈn, bao gåm phong thÓ u; l­ìng d¹ng u; l­ìng d¹ng thùc sù theo thang Ridley jopling ph¶i dïng 3 lo¹i thuèc.  Chän bÖnh nh©n dùa trªn c¬ së: + C¸c bÖnh nh©n võa ®­îc chÈn ®o¸n tr­íc kia ch­a ®iÒu trÞ. + C¸c bÖnh nhÊn cã ®¸p øng tèt víi Dapson nh­ng vi khuÈn cßn d­¬ng tÝnh. + C¸c bÖnh nh©n ®·a ®iÒu trÞ Dapson nh­ng ®¸p øng kh«ng tèt. + C¸c bÖnh nh©n ph¸t l¹i trong khi ®iÒu trÞ hay sau khi ®· ngõng ®iÒu trÞ. * §èi víi bÖnh nh©n lo¹i Ýt vi khuÈn, cã møc ®é 106 vi khuÈn bao gåm phong bÊt ®Þnh, phong cñ cùc, phong l­ìng d¹ng cñ, theo thang Ridley jopling.    Chän bÖnh nh©n dùa trªn c¬ së: + C¸c bÖnh nh©n Ýt vi khuÈn míi ®­îc chÈn ®o¸n. + C¸c bÖnh nh©n Ýt vi khuÈn ®· ®­îc ®iÒu trÞ Dapson bÞ ph¸t l¹i. + C¸c bÖnh nh©n ®ang ®iÒu trÞ Dapson nh­ng uèng ch­a ®­îc 2 n¨m. 4- C¸c chÕ ®é ®a ho¸ trÞ liÖu: * Lo¹i Ýt vi khuÈn: Uèng 6 liÒu (mçi liÒu 1 vØ trong 1 th¸ng) trong 9 th¸ng. Nh­ng 3 th¸ng ®Çu cÇn uèng ®Òu. - §èi víi ng­êi lín: Rifampicine: 600mg th¸ng uèng 1 lÇn, cã gi¸m s¸t. Dapson: 100mg uèng hµng ngµy - §èi víi trÎ em tõ 10 - 14 tuæi     Rifampicine: 450mg th¸ng uèng 1 lÇn, cã gi¸m s¸t.  Dapson: 50mg uèng hµng ngµy - §èi víi tre em d­íi 10 tuæi: Rifampicine: 300mg th¸ng uèng 1 lÇn, cã gi¸m s¸t Dapson: 25mg uèng hµng ngµy * Lo¹i nhiÒu vi khuÈn: uèng 12 liÒu trong 18 th¸ng.Trong 6 th¸ng ®Çu cÇn uèng ®Òu. - §èi víi ng­êi lín: Rifampicine: 600mg th¸ng uèng1lÇn cã gi¸m s¸t Clofazimin: 300mg th¸ng uèng 1 lÇn cã gi¸m s¸t. Dapson: 100mg uèng hµng ngµy. Clofazimin: 50mg uèng hµng ngµy. - §èi víi tre em tõ 10 - 14 tuæi: Rifampicine: 450mg th¸ng uèng 1 lÇn, cã gi¸m s¸t Clofazimin: 150mg th¸ng uèng 1 lÇn cã gi¸m s¸t. Dapson: 50mg uèng hµng ngµy. Clofazimin: 25mg uèng hµng ngµy hay 50mg uèng c¸ch ngµy. - §èi víi trÎ em d­íi 10 tuæi: Rifampicine: 300mg th¸ng uèng 1 lÇn, cã gi¸m s¸t Clofazimin: 100mg th¸ng uèng 1 lÇn cã gi¸m s¸t. Dapson: 25mg uèng hµng ngµy. Clofazimin: 25mg uèng c¸ch ngµy. 5- Theo dâi bÖnh nh©n sau hoµn thµnh ®iÒu trÞ:    - §èi víi bÖnh nh©n lo¹i Ýt vi khuÈn, cø 6 th¸ng kh¸m l¹i 1 lÇn trong 2 n¨m.    - §èi víi bÖnh nh©n lo¹i nhiÒu vi khuÈn, Ýt nhÊt ph¶i theo dâi trong 5 n¨m. Khi th¨m kh¸m ph¶i t×m c¸c dÊu hiÖu ho¹t tÝnh vµ ph¶n øng vµ ph¶i lµm kÝnh phÕt r¹ch da ®èi víi bÖnh nh©n nhiÒu vi khuÈn. 6- C¸c ®iÒu sau ®©y ph¶i ®­îc t«n trong: 1. §¬n vÞ ph¶i cã c¸c c¬ së h¹ tÇng nh­ : nh©n viªn ®­îc ®µo t¹o cã kh¶ n¨ng bao gåm c¶ ph­¬ng tiÖn t×m vi khuÈn trong phiÕn kÝnh r¹ch da. 2. Cã c¬ së n»m ®iÒu trÞ ®Ó ch¨m sãc vµ ®iÒu trÞ biÕn chøng. 3. C¸c triÖu chøng sau ®©y cã thÓ quy cho 1 trong c¸c lo¹i thuèc ®iÒu trÞ: + Ch¸n ¨n kÐo dµi. + Vµng da. + Viªm thÇn kinh cã hay kh«ng kÌm theo hång ban nót phong. + T¨ng ban ®á vµ phï. + Ngøa dai d¼ng. + §«i khi ®au bông. 4- Cho bÖnh nh©n biÕt: trong n­íc tiÓu, n­íc m¾t, må h«i, ®êm cã thÓ cã mµu ®á do uèng thuèc nh­ng kh«ng ®­îc bá dë. 5. Nªn ngõng Clofazimin trong quý ®Çu cña thai nghÐn. * §èi víi bÖnh nh©n ngo¹i tró: PhÇn lín bÖnh nh©n phong ®­îc ch¨m sãc vµ ®iÒu trÞ t¹i c¸c phßng kh¸m ngo¹i tró. T¹i ®©y, c¸c nh©n viªn cã kü n¨ng kh«ng nhiÒu n¾m vµ sù gi¸m s¸t còng ch­a ®­îc chuÈn mùc. Nh­ng phßng kh¸m ngo¹i tró còng cã thÓ lµm gi¶m chØ sè dÞ h×nh vµ ®©y ph¶i lµ mét môc ®Ých. Mét trong c¸c nh©n tè lµm giíi h¹n hiÖu qu¶ cña phßng kh¸m ngo¹i tró lµ trong ®iÒu trÞ ch­a theo dâi tèt c¸c ph¶n øng, mét nguyªn nh©n chÝnh g©y ra mÊt c¶m gi¸c vµ liÖt. NÕu ®au hay sê thÇn kinh ®au th× ng­êi theo dâi phong ph¶i chuyÓn bÖnh nh©n tíi bÖnh viÖn ngay. NÕu kh«ng chuyÓn ®­îc th× bÖnh nh©n ph¶i ®­îc ®Æt nÑp hay nghØ ng¬i chi bÞ nhiÔm vµ ®iÒu trÞ c¸c thuèc chèng viªm bao gåm c¸c Steroid. §a ho¸ trÞ liÖu vÉn ph¶i tiÕp tôc. §iÒu nµy ph¶i ®­îc nhÊn m¹nh cho tÊt c¶ c¸c c¸n bé y tÕ b¸n chuyªn nghiÖp vµ tÊt c¶ c¸c c¸n bé gi¸m s¸t trong ch­¬ng tr×nh bÖnh nh©n ngo¹i tró biÕt: mÊt c¸m gi¸c, liÖt hay c¸c t¸n tËt kh¸c lµ do viªm thÇn kinh cÊp, ®«i khi do viªm thÇn kinh ©m thÇm. §ã lµ c¸c hËu qu¶ khã tr¸nh trong bÖnh viÖn phong vµ ph¶i chuyÓn khÈn cÊp hä tíi c¸c n¬i cã kh¶ n¨ng ®Ó cøu lÊy ®iÒu ®¸ng tiÕc nµy. BÖnh nh©n ph¶i ®­îc kh¸m ®Òu ®Æn ®Ó xö lý c¸c tiÕn triÓn cña viªm thÇn kinh vµ c¸c mÊt chøc n¨ng. PhÇn cèt yÕu cña bÊt cø ch­¬ng tr×nh nµo lµ gi¸o dôc bÖnh nh©n, coi dã nh­ mét liÒu thuèc. BÖnh nh©n ph¶i biÕt ®Ó nhËn ra ph¶n øng vµ phßng c¸c vÕt th­¬ng g©y tµn tËt. §©y kh«ng chØ lµ nh÷ng nç lùc thªm vµo cña c¸c nh©n viªn mµ lµ mét sù ®Çu t­. Phóc lîi cña nã kh«ng thÓ tÝnh ®­îc nÕu anh tiÕn hµnh nhiÖt t×nh vµ l­¬ng t©m cao c¶ ®èi víi bÖnh nh©n. * §èi víi bÖnh nh©n trong bÖnh viÖn: Xu thÕ gÇn ®©y coi träng viÖc ®iÒu trÞ ngo¹i tró ë c¸c phßng kh¸m. §iÒu nµy ®· mang l¹i nhiÒu lîi Ých. Nh­ng nÕu cã ®iÒu kiÖn th× c¸c bÖnh nh©n l­u l¹i mét thêi gian ng¾n ë bÖnh viÖn lóc b¾t ®Çu ®iÒu trÞ còng cã nhiÒu lîi Ých: 1. BÖnh nh©n cã thÓ ®­îc thÇy thuèc kh¸m riªng mµ «ng ta lu«n kh«ng cã ®ñ thêi gian ®Ó th¨m kh¸m c¸c bÖnh nh©n ngo¹i tró. 2. C¸ch ®iÒu trÞ thÝch hîp nhÊt cã thÓ b¾t ®Çu tõ ®©y. 3. NÒ nÕp ®iÒu trÞ ®Òu ®Æn ®­îc x©y dùng ë ®©y. 4. C¸c t×nh tr¹ng ph¶n øng ®­îc chÈn ®o¸n vµ xö lý sím vµ ®óng. 5. Tµn tËt sím nhÊt cã thÓ ph¸t hiÖn ngay vµ xö lý kÞp thêi. 6. Ch÷a c¸c bÖnh kh¸c nÕu ng­êi bÖnh phong m¾c ph¶i. 7. BÖnh nh©n ®­îc d¹y c¸ch gi÷ g×n vµ ch¨m sãc bµn ch©n, bµn tay mÊt c¶m gi¸c. 8. BÖnh nh©n cã thÓ häc nh÷ng ng­êi mµ hä ®· ®­îc gi¸o dôc vµ hiÓu biÕt vÒ mÊt c¶m gi¸c. 9. BÖnh nh©n cã dÞp ®Ó quen thuéc víi bÖnh viÖn khi cÇn thiÕt trong t­¬ng lai. Mçi cè g¾ng cña chóng ta cã thÓ gióp bÖnh nh©n cã chç ®øng vÒ c«ng ¨n viÖc lµm, vÒ tinh thÇn xÉ héi. BÖnh nh©n còng ®­îc chØ b¶o r»ng nÕu hä ®­îc ch¨m sãc vµ th¨m nom ®Òu ®Æn th× hä kh«ng nhÊt thiÕt trë thµnh tµn tËt vµ dÞ h×nh. Trong qóa khø chóng ta ®· cã nhiÒu cè g¾ng t×m ra c¸c lo¹i thuèc ®Ó ch¹y ch÷a cho bÖnh nh©n phong cã hiÖu qu¶ nhÊt. Tuy vËy vÉn cã mét sè diÓm ph¶i ®­îc kh¾c phôc dÇn dÇn. GÇn ®©y ng­êi ta ­íc ao cã mét sè thuèc ®¹t ®­îc c¸c tiªu chuÈn sau ®©y: 1. BÖnh nh©n cã thÓ chÊp nhËn ®­îc. 2. An toµn 100%. 3. Cïng mét liÒu cho tÊt c¶ c¸c thÓ phong. 4. Cïng mét liÒu cho tÊt c¶ c¸c løa tuæi. 5. Mét liÒu duy nhÊt. 6. Mét thuèc duy nhÊt. 7. Kh«ng t¸i ph¸t. 8. Kh«ng bÞ ph¶n øng. 9. Gi¶m nhanh c¸c dÊu hiÖu l©m sµng. 10. RÎ tiÒn. 11. §iÒu trÞ b»ng ®­êng uèng. 12. L­u tr÷ trong kho dÔ rµng. 13. ChØ cã t¸c dông ®Ó ch÷a bÖnh phong. Ph¶i gi¸o dôc bÖnh nh©n kh«ng ®­îc dÊu bÖnh. V× dÊu bÖnh cã 2 ®iÓm kh«ng hay: 1. Ng­êi dÊu bÖnh lu«n m¹ng trong ®Çu ãc m×nh mét g¸nh nÆng t©m thÇn lµ lu«n lo sî ng­êi kh¸c ph¸t hiÖn ra m×nh bÞ bÖnh phong. 2. DÊu bÖnh ®· ph¸ ho¹i ngÇm nh÷ng cè g¾ng gi¸o dôc ®Ó cho c«ng chóng hiÓu "bÖnh phong còng nh­ bÖnh kh¸c". NÕu ng­êi m¾c bÖnh xÊu hæ v× cã bÖnh th× cµng lµm cho c«ng chóng thµnh kiÕn víi bÖnh. C- §iÒu trÞ bÖnh phong trong mét sè hoµn c¶nh ®Æc biÖt: 1. Khi ng­êi bÖnh mang thai vµ cho con bó: BÖnh phong bÞ kÞch ph¸t trong thêi kú cã thai vÉn cÇn tiÕp tôc ®iÒu trÞ liÒu chuÈn ®a ho¸ trÞ liÖu. Tæ chøc y tÕ thÕ giíi tuyªn bè r»ng: LiÒu chuÈn ®a ho¸ trÞ liÖu bÖnh phong coi nh­ an toµn cho c¶ mÑ vµ con. V× vËy, ph¶i tiÕp tôc dïng ®a ho¸ trÞ liÖu, kh«ng ®­îc thay ®æi khi cã thai. Mét sè l­îng nhá thuèc chèng phong ®­îc th¶i qua s÷a mÑ nh­ng kh«ng cã b¸o c¸o nµo nãi nã cã h¹i cho trÎ s¬ sinh. Ngo¹i trõ,cã mét sè h¬i bÞ ®æi mµu da do Clofazimin. Mét liÒu ®iÒu trÞ duy nhÊt dµnh cho bÖnh nh©n Ýt vi khuÈn cã mét th­¬ng tæn cã thÓ ¸p dông cho c¸c tr­êng hîp nµy. 2. Khi bÖnh nh©n phong cã bÖnh lao ho¹t tÝnh: NÕu bÖnh nh©n phong cã thªm bÖnh lao ho¹t tÝnh th× ph¶i ®iÒu trÞ c¶ hai bÖnh nµy trong cïng mét thêi gian. Ph¶i cho ®iÒu trÞ chèng lao thÝch hîp céng víi ®iÒu trÞ bÖnh phong tuú theo thÓ bÖnh. Rifampicine lµ thuèc chung cho c¶ lao vµ phong vµ ph¶i cho liÒu mµ bÖnh lao ®ßi hái. 3. Khi bÖnh nh©n phong cã kÌm theo nhiÔm HIV: §iÒu trÞ bÖnh phong bÞ nhiÔm HIV th× vÉn ®iÒu trÞ bÖnh phong nh­ c¸c bÖnh nh©n phong kh¸c vµ ®iÒu trÞ HIV còng nh­ nh÷ng bÖnh nh©n nhiÔm HIV. Kh«ng cÇn mét sù thay ®æi nµo. 4. Khi bÖnh nh©n phong kh«ng dïng ®­îc Rifampicine: Khi bÖnh nh© phong bÞ dÞ øng víi Rifampicine hay bÞ c¸c bÖnh gian ph¸t nh­ viªm gan m¹n tÝnh hay bÖnh nh©n phong cã ®Ò kh¸ng Rifampicine. N¨m 1997 Uû ban chuyªn gia vÒ phong cña Tæ chøc Y tÕ ThÕ giíi khuyªn r»ng nÕu bÖnh nh©n lín tuæi bÞ phong lo¹i nhiÒu vi khuÈn mµ hä kh«ng dïng Rifampicin th× ®iÒu trÞ trong 6 th¸ng: Clofazimin: 50mg hµng ngµy Ofloxacin: 400mg hµng ngµy Minocyclin: 100mg hµng ngµy HoÆc 18 th¸ng nÕu dïng : (1) hoÆc (2) (1) Clofazimin: 50mg hµng ngµy      Ofloxacin: 400mg hµng ngµy (2) Clofazimin: 50mg hµng ngµy             Minocyclin: 100mg hµng ngµy N¨m 1994, nhãm nghiªn cøu vÒ ho¸ trÞ liÖu bÖnh phong tuyªn bè r»ng cho uèng 500mg Clarithromyxin hµng ngµy cã thÓ thay thÕ chÕ ®é ®iÒu trÞ dïng Ofloxacin hay Minocyclin trong 6 th¸ng ®Çu ®Ó ®iÒu trÞ bÖnh nh©n laäi nhiÒu vi khuÈn mµ hä kh«ng dïng ®­îc Rifampicine. 5. BÖnh nh©n tõ chèi kh«ng dïng Clofazimin: BÖnh nh©n m¾c phong nhiÒu vi khuÈn mµ hä kh«ng muèn ®iÒu trÞ Clofazimin v× thay ®æi mµu da nh­ng còng cÇn ®iÒu trÞ cã hiÖu qu¶ tèt. C¸c bÖnh nh©n nµy,Clofazimin trong c«ng thøc ®a ho¸ trÞ liÖu 12 th¸ng cã thÓ thay thÕ b»ng: - Ofloxacin: 400mg hµng ngµy trong 12 th¸ng hay - Minocyclin: 100mg hµng ngµy trong 12 th¸ng. N¨m 1997, Uû ban chuyªn gia cña Tæ chøc Y tÕ ThÕ giíi vÒ bÖnh phong còng khuyªn nªn dïng chÕ ®é ®iÒu trÞ 3 thø thuèc cho bÖnh nh©n tr­ëng thµnh bÞ phong nhiÒu vi khuÈn mµ hä kh«ng muèn dïng Clofazimin. - Rifampicine 600mg th¸ng 1 lÇn trong 24 th¸ng - Ofloxacin: 400mg th¸ng 1 lÇn trong 24 th¸ng vµ - Minocyclin: 100mg th¸ng 1 lÇn trong 24 th¸ng. 6. BÖnh nh©n kh«ng thÓ dïng Dapson: NÕu Dapson g©y ra nhiÔm ®éc nghiªm träng ®èi víi ng­êi bÖnh th× dï lo¹i Ýt hay nhiÒu vi khuÈn còng ph¶i ngõng ngay thuèc. Tuy nhiªn, Clofazimin trong liÒu dïng cho phong nhiÒu vi khuÈn cã thÓ thay thÕ Dapson cho bÖnh nh©n Ýt vi khuÈn trong thêi gian 6 th¸ng. V× vËy chÕ ®é ®a ho¸ trÞ liÖu cho bÖnh nh©n Ýt vi khuÈn kh«ng dïng Dapson sÏ nh­ sau: * Cho ng­êi lín: - Rifampicine 600mg th¸ng 1 lÇn cã gi¸m s¸t - Clofazimin 300mg th¸ng 1 lÇn cã gi¸m s¸t - Clofazimin 50mg hµng ngµy * Cho trÎ em tõ 10 - 14 tuæi: - Rifampicine 450mg th¸ng 1 lÇn cã gi¸m s¸t - Clofazimin 150mg th¸ng 1 lÇn cã gi¸m s¸t - Clofazimin 50mg c¸ch ngµy *Chó ý:Theo th«ng b¸o c«ng v¨n sè 329DL/C§N ngµy 27/7/2004 Sö dông ph¸c ®å §HTL 12 th¸ng cho nh÷ng bÖnh nh©n phong thuéc nhãm nhiÒu vi khuÈn ( MB ) thay thÕ cho ph¸c ®å 24 th¸ng trªn ph¹m vi c¶ n­íc .   Bệnh viện phong da liễu Văn môn Bác sĩ Liêm

Trao học bổng và tặng xe đạp cho 05 em học sinh nghèo chãm ngoan học giỏi                   

Kỷ niệm 52 năm ngày thầy thuốc Việt nam và đón nhận Huân chương Độc Lập hạng III.